Nauczyliśmy się prać. Teraz czas nasze pranie wyprasować. Tylko jak, skoro nie mamy żelazka? Z pomocą przyszła nasza Pani Halina Tołwińska. Dzisiaj pokazała nam magiel, czyli dwa drewniane przedmioty: wałek i gruba deska karbowana z uchwytem. Pani Halina najpierw pokazał nam się magluje. Najpierw zawijamy materiał na wałek a potem deską mocno przyciskając do wałka przesuwamy ją po wału. Potem znowu: zawijamy materiał, naciskamy deską przesuwając ją po wałku i tak powtarzamy do momentu, kiedy nasza pościel zrobi się miękka i przyjemna w dotyku. Później spróbowaliśmy sami. Jak przyznał jeden z ochotników: Te kobiety to musiały mieć kiedyś krzepę! To kolejna czynność typowo kobieca, która pochłaniała wiele czasu i wymagała niemało wysiłku fizycznego.
W zajęciach wzięli udział uczestnicy WTZ i dzieci z Zespołu Szkół w Dziadkowicach. Każdy z uczestników pokazów mógł samodzielnie spróbować swoich sił w maglowaniu. Za pokaz dziękujemy Pani Halinie Tołwińskiej, która także opowiedziała nam o codziennych czynnościach.
Trochę historii o maglu:
Maglownica, inaczej zwana również wałkownicą, składa się z dwóch części: wałka oraz grubej deski z uchwytem, która ma formę karbowaną. Narzędzie powszechnie spotykane było u Słowian Północnych: na Wielorusi, Rusi, w Polsce, Czechach i na Słowacji.
W czasach, gdy gospodynie robiły pranie w pobliskich zbiornikach wodnych lub domowych baliach, tkaniny wykonane z włókien roślinnych w kontakcie z wodą i ługiem stawały się sztywne i szorstkie. Aby zaradzić niepożądanym skutkom prania wykorzystywano maglownicę, którą wygładzano podsuszoną bieliznę i płótna. Nawijano na wałek wypraną tkaninę tocząc po niej żłobkowaną częścią deski. W efekcie sztywne płótna nabierały elastyczności .
Maglownice ręczne bywały robione przez zaradnych gospodarzy lub chłopców starających się o rękę dziewczyny. Narzędzia przybierały różne formy: od najprostszych, spełniających funkcję użytkową, po formy bardziej wyszukane, dekoracyjne dla domu. Niezwykłą dbałością wykonania cechowały się maglownice zdobione przez snycerzy, sporządzane ze starannie wyszukanego surowca. Oryginalne ornamenty oparte na tradycyjnych wzorach często przybierały zindywidualizowany charakter.
Źródło: http://etnomuzeum.eu/Obiekty,94_maglownica.html
Kilka faktów ze słownika:
Magiel albo maglownica – maszyna, służąca do maglowania, czyli prasowania przy użyciu systemu walców. Maglowaniu poddawane są po praniu na ogół większe sztuki bielizny – pościel, obrusy, ręczniki, zasłony, tzn. takie, których prasowanie żelazkiem byłoby uciążliwe i nieefektywne.
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Magiel
